بر كنگرهء تسخير برجى ازين حصار رفيع منيع كه مشاكل سماء ذات البروج است نيفتاده . غرابت اين امر عجيب و بلندى اقبال پادشاه مرتضوى باعث آن شد كه قلم شكسته رقم ، بسواد اين داستان مبادرت نمود ] و چون كيفيّت اين مقال ، بسمع ادراك صاحبان ذوق و حال رسيد ، هر كس به قدر استعداد و سخندانى ، زبان به تعريف و تحسين گشود و مجموع ، متفق الكلمه « 1 » بمبالغهء تمام بر زبان آوردند كه اگر تمام واقعات اين زمان خجسته اوان و سوانح حالات اين ايّام فرخنده انجام ، به اين و تيره و نظام بقيد كتابت و سلك عبارت درآيد ، هر آينه اصحاب فصاحت و املاء را دستورى و ارباب بلاغت و انشا را منشورى باشد . ايجابا لمسئولهم ، مع تفرّق الحال و تكسّر - البال ، بعضى از سوانح احوال كه در آن سال سمت وقوع گرفته و صفت شيوع پذيرفته بود ، رقم تسويد يافت و چون عادت مورّخان سخن گستر و طريقهء وثيقهء منشيان عبارت سنج معانى پرور ، بدين نهج جريان يافته كه مبتداى كلام درر انتظام ايشان مبنى بر قضيهء كليه يا مبنى از حدوث واقعهء عظيمه باشد ، اقتفاء لاثرهم تتبّع شيوهء مرضيّهء ايشان كرده تحرير اين رسالهء مختصر و تنسيق اين مقالهء معتبر كه مسمّى به نقاوة الآثار فى ذكر الاخيار است ، از هنگام وفات حضرت پادشاه دين - پناه غفران دستگاه رضوان جاه شاه طهماسب « 2 » اضاء اللّه مرقده بانوار الرحمة - و المغفره كه حادثه‌اى از آن عظيم‌تر در آن عهد روى ننموده بود « 3 » ابتدا كرده شد . و آنچه مقارن فوت آن پادشاه جمشيد جاه بظهور آمد ، تا زمان خروج شهريار بىعديل شاه اسمعيل از قلعه و رسيدن او به رتبهء ارجمند پادشاهى و وقايع زمان آن سلطان عظيم القدر تا اوان تناهى ، و حالات ايام سعادت فرجام پادشاه فلك مسند شاه سلطان محمد ، از افتتاح مادهء فساد و استقلال بعضى از امراى عظام و استيلاى لشكر قيامت هجوم روم بر ممالك ايران و آذربايجان و خرابى مملكت شروان و

--> ( 1 ) - م : متفقة الكلمه . ( 2 ) - م : طهماسب و د : طهماس . ( 3 ) - د : حادثه‌اى از آن عظيمه در آن عهد روى نموده بود .